Chlamydia trachomatis

 

 

Chlamydia trachomatis – jest najważniejszym epidemiologicznie i klinicznie gatunkiem Chlamydii.

Choroba znana starożytności. W XX wieku udało się ją dokładniej zdefiniować i rozpoznawać. Powodowana jest przez bardzo małe bakterie stojące na pograniczu wirusów. Przenikając do organizmu usadawiają się one na powierzchni komórki lub przenikają do jej wnętrza tworząc siateczkę w cytoplazmie, rozmnażając się przez podział komórki. Wędrują wraz z krwią po całym organizmie. Niektóre objawy chorobowe, np. zapalenie stawów, ujawniają się w pełni po wielu latach od zakażenia.

Odróżnia się trzy postacie bakterii:

a) Chlamydia trachomatis – przenoszona drogą płciową, w czasie porodu lub przez bezpośredni kontakt z zakażoną osobą.

Chlamydia trachomatis powoduje nietypowe, trudne do wyleczenia zakażenia układu moczowo-płciowego. Obok objawowych infekcji częste jest także nosicielstwo lub bezobjawowe zakażenia, co sprzyja rozprzestrzenianiu się patogenu. Objawy bywają podobne do tych, jakie występują przy innych zakażeniach bakteryjnych, stąd właściwe rozpoznanie i leczenie chlamydiozy jest trudne i wymaga dokładnej i wiarygodnej diagnostyki.

U kobiet zakażenie Chlamydia trachomatis może powodować stany zapalne szyjki macicy i cewki moczowej, w 50% jest przyczyną nadżerki szyjki macicy, cyst i zapalenia gruczołów Bartholina, zapalenia jajowodów (przydatków), wtórnej bezpłodności oraz zapalenia okołowątrobowego. Chlamydia może powodować niepłodność, a w czasie ciąży nawet poronienia lub wady rozwojowe płodu. W czasie porodu może dochodzić do przeniesienia infekcji na dziecko. U zakażonych noworodków może dochodzić do groźnego w skutkach zapalenia spojówek lub nietypowego zapalenia płuc. Coraz częściej chlamydię wymienia się jako przyczynę tzw. reaktywnego zapalenia stawów.

U mężczyzn Chlamydia trachomatis może być przyczyną zapalenia jąder, najądrzy, gruczołu krokowego i odbytnicy.
b) Chlamydia pneumoniae – przenoszona drogą kropelkową

Chlamydia pneumoniae powoduje długotrwałe i trudne do wyleczenia zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych. Przenosi się drogą kropelkową i droga bliskiego kontaktu, stąd najczęściej obserwowana bywa w dużych skupiskach ludzi (np. przedszkola, szkoły itp.). Obok objawowych infekcji częste jest także nosicielstwo i zakażenia bezobjawowe, co sprzyja rozprzestrzenianiu się choroby. Chlamydia pneumoniae jest także podejrzewana o udział w patogenezie innych chorób, np. choroby wieńcowej lub astmy.

c) Chlamydia psitaci – przenoszona przez kontakt z chorym ptactwem
d) Chlamydia pecorum – przeżuwaczy.
U 20% dorosłych przewlekłe zapalenie gardzieli wywoływane jest przez Chlamydia trachomatis.
Następstwem tej infekcji jest w około 70% tzw. Zespół Reitera: zapalenie cewki moczowej, spojówek, lub zapalenie błony naczyniowej oczu, zapalenie stawów.

Niekiedy objawy chorobowe w swoim przebiegu łudząco przypominają reumatoidalne zapalenie stawów i są z nim mylone, zwłaszcza na początku choroby.

Czasem po kilku, kilkunastu a nawet i po 20 latach rozwija się zapalenie stawów, które wcześniej mogło manifestować się przemijającymi dolegliwościami. U niektórych osób z tą infekcją może występować nękający ból barku nieustępujący po leczeniu. U innych występują nagłe przykurcze stawu np. barkowego, wpierw jednego, potem drugiego nie ustępujące po rehabilitacji. Może też pojawić się przykurcz np. stawu łokciowego z zanikami mięśni przedramienia. Zazwyczaj pojawiają się w różnym czasie obrzęki i bóle innych stawów w tej czy innej kończynie. Mogą też być bóle i obrzęki drobnych stawów rąk, stóp i innych, tak silne, że nie ustępują po lekach przez dłuższy czas. Mogą być bóle i uczucie sztywności w stawach kończyn i kręgosłupie ograniczając okresowo ruchomość. Dolegliwości stawowe mogą samoistnie okresowo zmniejszać się, ustępować i nawracać.
Rozpoznanie
W diagnostyce rzadko stosuje się metodę bezpośrednią, pobierając materiał z szyjki macicy lub z wydzieliny z cewki moczowej, badając testem immunofluorescencyjnym, lub enzymatycznym. Obserwuje się czasem rodzinne występowanie tej infekcji u dwóch, trzech osób, zwłaszcza przy nawrocie tej choroby u jednej z nich, mimo przeleczenia.
Czasem równoczesne występowanie u męża i żony np. wysiękowego zapalenia stawu kolanowego nasuwa potrzebę przeprowadzenia badań u obydwojga.

Jedyną pewną metodą diagnozowania jest wtedy tzw. Test Elisa polegający na określeniu poziomu specyficznych immunoglobulin we krwi. (we wczesnej fazie infekcji IgM, w późniejszej IgG) Najpewniejsza jest metoda ilościowa (jest też metoda jakościowa i półilościowa).

W medycynie tradycyjnej stosowane jest leczenie antybiotykami obojga partnerów seksualnych.