Paciorkowiec

Paciorkowce, (streptokoki) to duża grupa gram dodatnich, tlenowych lub względnie beztlenowych bakterii tworząca rodzaj Streptococcus. Obejmuje 37 gatunków o kulistych lub owalnych kształtach, bez rzęsek, nieruchliwych, nie tworzących zarodników.
Paciorkowce występują w postaci dwoinek lub łańcuszków (paciorków), niektóre wchodzą w skład flory bakteryjnej człowieka.

Chorobotwórczymi dla człowieka są:

Streptococcus pyogenes – paciorkowiec ropny 
Streptococcus viridans – paciorkowiec zieleniący 
Streptococcus faecalis – paciorkowiec kałowy
Wywołują zmiany ropne w różnych tkankach. Cechuje je duża inwazyjność (wytwarzają enzym hialuronidazę)
oraz zdolność do tworzenia toksyn: streptolizyn, hemolizyn (alfa i beta).
Hialuronidaza ułatwia inwazję drobnoustrojów w głąb skóry i tkanki łącznej. Enzym ten umożliwia także wnikanie substancji obcych tj.: tusze i barwniki koloidowe.

Streptokoki wywołują m.in.: płonicę, różę, anginę nieżytową, liszajec zakaźny, pęcherzycę, zapalenia skóry i ucha środkowego, posocznicę, zapalenie wsierdzia, chorobę reumatyczną (wtórną do infekcji paciorkowcowej).

Paciorkowiec zieleniący jest saprofitem jamy ustnej (flora bakteryjna), w jelicie występują enterokoki, czyli paciorkowce kałowe (stanowią naturalną florę bakteryjną przewodu pokarmowego), w pewnych warunkach np. podczas leczenia antybiotykami, mogą stać się chorobotwórcze.

U wielu osób drobnoustrój ten bytuje na migdałkach w sposób bezobjawowy, ale w przypadku gwałtownego oziębienia czy przegrzania, czy innego osłabienia odporności organizmu – a więc w niesprzyjających warunkach – paciorkowiec staje się groźnym agresorem i powoduje anginę paciorkowcową, która różni się wyraźnie od zakażenia wirusowego.

W anginie „paciorkowcowej” gardło jest intensywnie przekrwione i występuje wysoka gorączka; nie towarzyszą jej natomiast katar, chrypa ani wyciek z nosa – typowe objawy dla wirusowego zapalenia nosogardzieli, które może przebiegać bezgorączkowo lub z niewysoką gorączką.
Zakażenie paciorkowcem jest niebezpieczne dla zdrowia.
Drobnoustrój ten jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ może powodować chorobę reumatyczną, jak i ostre zapalenie nerek. Ten, jak i inne paciorkowce wytwarzają co najmniej 20 toksycznych związków niszczących tkanki chorego. Najważniejsze z nich to streptolizyna O i S, powodujące rozpad czerwonych ciałek krwi (erytrocytów) i uszkodzenia innych komórek. Paciorkowce wytwarzają również inne toksyny, w tym takie które wywołują wysoką gorączkę, jak też egzotoksynę A – która odpowiada za zespół wstrząsu toksycznego.

Objawy anginy paciorkowcowej
Podstawową dolegliwością jest ból gardła, nasilający się przy połykaniu, który może promieniować do ucha. Występuje wysoka gorączka, bolesne powiększenie węzłów chłonnych szyi. Choroba objawia się bólem gardła i trudnościami i bólem w połykaniu, bólem ucha, bólem głowy i ogólnym złym samopoczuciem, często bólem brzucha. Migdałki podniebienne są powiększone i przekrwione, a z ich krypt może wydostawać się ropa. Błona śluzowa gardła jest zmieniona zapalnie – zaczerwieniona. U większości chorych jest obrzęknięta, z wysiękiem osocza krwi. Węzły chłonne szyi są powiększone i bolesne. Mogą pojawić się wymioty i bóle brzucha.